Boek over geschiedenis doopsgezinde gemeenschap in Westzaan Noorder- en Zuidervermaning belangrijk gebouwen

Boek over geschiedenis doopsgezinde gemeenschap in Westzaan Noorder- en Zuidervermaning belangrijk gebouwen

In het mooie Westzaan ligt de geschiedenis voor het oprapen. De karakteristieke houten huizen en stolpboerderijen ademen de sfeer van vroeger. De Grote Kerk, al bijna twee eeuwen zonder toren, torent desondanks hoog boven de bebouwing uit. Het Reghthuys, waar omheen de auto’s rakelings passeren, is een fraai gebouw waar je figuurlijk gezien niet omheen kunt. Veel minder in beeld zijn twee gebouwen die toch een minstens even belangrijke rol hebben gespeeld in het Westzaanse leven van vroeger. De Noordervermaning aan de J.J. Allanstraat en de Zuidervermaning aan het Zuideinde, twee (grotendeels)
houten kerkgebouwen, zijn de herinneringen aan de grote doopsgezinde gemeenschap die het dorp vroeger kende. Het zijn herinneringen om te koesteren,want de doopsgezinde gemeenschap was vanaf de 16e tot in de 19e eeuw van grote invloed op het reilen en zeilen in het dorp. In de 20e eeuw nam deze invloed sterk af. Uiteindelijk kregen de Noordervermaning en de Zuidervermaning een andere bestemming, respectievelijk als kerk van de Gereformeerde Gemeente Westzaan en als sfeervolle concerten vergaderlocatie.

Gebouwen en personen
Om de herinnering aan dit belangrijke hoofdstuk in de Westzaanse geschiedenis, die van de doopsgezinden, levend te houden is recent een boek verschenen: ‘Doopsgezind in Westzaan. De geschiedenis van de Waterlands Doopsgezinde gemeente en de Fries Doopsgezinde gemeente te Westzaan’. Hierin wordt uitgebreid stilgestaan bij de bouwgeschiedenis en verbouwgeschiedenis van beide vermaningen. Maar gebouwen gaan pas echt leven als je meer weet over de personen die een rol hebben gespeeld bij de totstandkoming, het onderhoud en het reguliere gebruik. Daarom is er in het boek ook ruim aandacht voor de personen die de Noorder- en Zuidervermaning bouwden, er zondags naar de kerk gingen om ‘vermaand te worden’, wie er op de preekstoel stonden (de dominees), waar zij woonden, wat hun leeropvattingen waren en waaruit de onderlinge verschillen tussen de doopsgezinden
‘aan de Noord’ en ‘aan de Zuid’ bestonden.Ook worden de personen beschreven diede gebouwen onderhielden (de kosters), waar zijwoonden en wie de orgels bespeelden.Het onderwerp van dit boek, dat ruim 100 pagina’s
telt, is dus veel breder dan alleen de historie van de Noorder- en Zuidervermaning en de doopsgezinde gemeenschap. Ook de geschiedenis vandiverse Westzaanse families, zoals Van Zaanen,Kruijt en Gorter en de historie van huizen aan de Kerkbuurt, J.J. Allanstraat en het Zuideinde,passeren de revue.

Rijkgeïllustreerd
Uiteraard valt er niet alleen veel te lezen, maar ook te kijken. Veel tekeningen en foto’s uit de collectiesvan de Westzaanse Digitale Beeldbank en het Gemeentearchief Zaanstad geven een nogduidelijker beeld van de Noordervermaning en Zuidervermaning en de andere besproken pandenen personen. Hebt u belangstelling? U kunt hetboek bestellen via historiedoopsgezindwestzaan@gmail.com of via 06-1133 1130. De prijs bedraagt €14,95 exclusief verzendkosten.

Jan van der Male

Uit de Wessaner