Evenementen

Onze Marie Blommaart op de Dam 
http://westzaan.nl/marie-en-dochter-ineke-verbraeken-op-groot-beeld-op-de-dam-amsterdam/

OP VIER MEI OP DE DAM VERSCHEEN OP EEN METERS GROOT SCHERM ONZE MARIE BLOMMAART 1921

Marie Blommaart Westzaanse wordt in maart in 2021 honderd. zie link
Marie woont al tientallen jaren in Westzaan
Op 18 maart 2021 wordt ze honderd. En ook belangrijk, haar rijbewijs is nog geldig tot juli van dat jaar. Verlenging? Wie weet. De tijd lijkt geen vat te hebben op Marie Blommaart. Ze sprint naar de voordeur als er wordt gebeld, heeft geen moeite om plakboeken en schriften onderuit kasten te vissen, en draait een shagje uit haar buidel ‘Look Out Blue’. Ze begon met roken in 1943, kort nadat ze in Kamp Haaren gevangen was gezet. Het Rode Kruis deelde daar sigaretten uit. Later probeerde ze talloze keren te stoppen. Vier jaar geleden, toen haar oudste zoon Stef overleed, zwichtte ze weer. Marie Blommaart werd geboren in Lamswaarde, in een bakkersgezin. Ze was de oudste, ze had vier broers en drie zussen. Op haar twaalfde was ze niet meer leerplichtig en ging thuis aan het werk. In het huishouden en in de winkel, een dorpswinkeltje waar van alles werd verkocht, tot klompen aan toe. Er waren sluitingstijden, maar de klanten kwamen net zo gemakkelijk via de achterdeur, van maandagmorgen tot zondagavond.
Brandende schuur
Het begin van de oorlog kwam binnen via de radio van de buurman. ,,We luisterden naar de toespraken van Hitler. Op een dag kwam de buurman en zei tegen mijn vader: ‘Piet, het is oorlog. Dit is als een brandende schuur’. Waarmee hij bedoelde dat er niets meer te redden was.”
Marie (uiterst rechts) met haar broers en zussen.
Na de capitulatie werden er Duitse militairen in de jongensschool – het patronaat – ondergebracht. De overste werd ingekwartierd bij een boer, pal naast de bakkerij waar Marie woonde. ,,We hadden helemaal geen notie van de oorlog. Er was een avondklok ingesteld, ’s avonds liep er een wacht door het dorp. Wij waren het laatste huis van zijn ronde, daar draaide hij om. Het was broeierig warm, we konden niet slapen en besloten een geintje uit te halen. Op het moment dat de soldaat onder ons raam stond, gooide ik een kopje water naar beneden. Even was het stil. Toen begon hij met de kolf van zijn geweer op onze luiken te beuken. ‘Heraus kommen’’ De hele straat hield zich gedeisd. Ik ben in mijn nachtpon en op blote voeten naar de deur gegaan. Dat had hij niet verwacht. Hij schreeuwde nog iets van ‘Morgen wieder kommen’. De volgende dag verscheen hij met zijn commandant. We hadden hen geprovoceerd, dat begreep ik wel, ze dachten dat we de inhoud van de po naar beneden hadden gegooid. Het liep met een sisser af. Mijn moeder zei: Wat heb je gedaan, weet je wel dat het oorlog is?”
Onderduiker
Het verzet diende zich sluipend aan. Vanuit Goes kwam er een zekere Klaaijsen bij hen aan de deur. Hij controleerde of de voorraad in de winkel klopte met de verstrekte bonnen. Eind 1942 vroeg hij aan moeder Blommaart of ze een adres wist voor een onderduiker. Dat wist ze. Het bleef niet bij één onderduiker. ,,Voor die ondergedoken mensen waren voedselbonnen nodig. Die moest ik ophalen bij Jacob Klaaijsen in Goes. Op de fiets met de pont van Walsoorden naar Kruiningen, het was best een tocht. Ik nam onderin mijn fietstassen pakketjes mee zonder dat ik wist wat erin zat. Natuurlijk was me wel duidelijk dat ik iets deed wat niet mocht. We waren naïef, heel erg naïef. Ik was 22 jaar en zo groen als gras.” In de nazomer van 1943 diende het noodlot zich aan. De boodschap was: ‘Marie, je moet meteen naar Goes, er is op de boot naar Breskens iemand opgepakt met bezwarend materiaal over Klaaijsen, je moet hem waarschuwen’. Dat deed Marie. Ze kon in Kruiningen overnachten bij een vriendin van een zus. De boot gemist, dat bleek voldoende excuus. De daaropvolgende dag reed ze in de stromende regen naar Goes. Ze waarschuwde Klaaijsen. Tevergeefs. ‘s Avonds werd hij toch opgepakt. Hij heeft in Duitse concentratiekampen gezeten en is meteen na de oorlog overleden. Ze zegt: ,,Dat mijn moeder me naar Goes liet gaan terwijl er de hele dag geschoten werd, dat vind ik nog altijd moeilijk te begrijpen. Ze gaf me zelfs geld mee om ergens onderdak te vinden. Ze was fel anti-Duits, ik heb nog twee van haar schriften vol met krantenknipsels over de Jodenvervolging.” Verhoor Op 16 september 1943 om 7 uur ‘s ochtends stond er een militair aan de voordeur, met zijn geweer in de aanslag. Een collega had post gevat bij de achterdeur. Ze doorzochten het hele huis, zonder iets belastends te vinden. ‘Mitkommen’, zeiden ze tegen Marie. Haar moeder tekende met haar duim een kruisje op haar voorhoofd: ‘God zegene u mijn kind’. In een overvalwagen werd ze voor verhoor naar de marechausseekazerne in Terneuzen gebracht. ,,Ze waren onvriendelijk. Bij het verhoor zat een tolk. Dat was handig, ik verstond Duits zodat ik even tijd had om na te denken als hij vertaalde. Ik heb gewoon alles ontkend. Wat had ik nou helemaal gedaan? Het was meer om mensen te helpen dan dat het verzet was.”  Foto van een dichtgemetseld raam in Kamp Haaren, die Marie gebruikt in haar gastlessen op scholen. © Marlies Wessels Marie werd overgebracht naar Axel. De marechaussees daar waren vriendelijk, ’s avonds mocht ze bij hen in de huiskamer zitten. Ze had kunnen ontsnappen. Maar waar moest ze naar toe? Bovendien dacht ze: zo erg kan het allemaal niet zijn. Na een week werd ze in een overhuifde vrachtwagen met enkele andere opgepakte verzetsstrijders via Antwerpen naar Kamp Haaren bij Den Bosch gebracht. Het was een voormalig klooster. ,,Wat me opviel bij aankomst was dat het er naar de Zoo in Antwerpen rook. Dat kwam door de emmers in de cellen waarop je je behoefte moest doen. Die werden elke dag geleegd en gevuld met een laag carbolineum teruggezet. Het eten stonk ook ook naar carbolineum. Er werden mottenballen door het eten gemengd, die zouden de seksuele driften onderdrukken. Ik ben tijdens mijn gevangenschap niet meer ongesteld geworden.” Vijf maanden verbleef Marie in Haaren, op de vrouwengang in cel 138 op de eerste verdieping. Daarvan zat ze drie maanden in een isolatiecel omdat ze tijdens verhoren niets wilde zeggen. Vervolgens werd ze naar Vught overgeplaatst. Daar kreeg ze hongeroedeem. Het lukte om boodschappen voor het thuisfront te borduren in de zomen van handdoeken die naar buiten werden gesmokkeld. Met regels in de trant van ‘ben verhoord maar alles goed’. In Kamp Haaren dienden vuilnisbakken als wc.De Zeeuwse verzetsstrijder Ad Bal werkte in de keuken. Hij had een oogje op Marie en zorgde dat ze zich met zure melk en beschimmeld brood een vol gevoel kon eten. Er was meer liefde in het spel. Ze haalt een brief uit haar map. Op 9 mei 1944, de dag dat ze ontslagen werd, kreeg ze die in haar handen gestopt. Met een gedicht: ‘Rie – diesen namen hör ich nie / Es klingt für mich wie Melodie / Schaue ich Ihren Gesicht / Es bringt mir Sonnenlicht’. ,,Ik heb die regels nog altijd in mijn hoofd zitten. Een Duitse politieke gevangene heeft ze geschreven. Ik heb hem na de bevrijding nooit meer gezien.” Het einde van de oorlog bleef spannend. Marie kon niet lang thuis blijven. Ze dook onder in Boxtel omdat andere ontslagen gevangenen opnieuw werden opgepakt. Tijdens de hongerwinter was ze in Amsterdam. De terugkeer naar huis was avontuurlijk op een legertruck. ‘Ik zat arm in arm met soldaten op de wagen en riep naar iedereen ‘we zijn vrij’. De mensen keken boos, ze zagen me als een soldatenhoertje.” Tien jaar na de bevrijding stortte ze in en werd elf weken opgenomen op de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis. Ze kwam erbovenop. Marie geeft nog altijd door het hele land gastlessen over de oorlog aan groepen 8 en brugklassers. Ze laat hen de handdoek zien waarin de geheime boodschappen werden geborduurd. En een bewaard gebleven stuk van de jurk die ze in Vught droeg. Haar kampnummer 0840 is erop geplakt.

Zoon PietTijd voor een sigaretje. ,,Positief blijven”, zegt ze, ,,daar kun je oud mee worden.” Vijftien klein- en achterkleinkinderen heeft ze. Ze vertelde het al: één zoon is overleden. En dan was er ook zoon Piet. Hij was homo, autistisch en heel muzikaal, bij Toon Hermans zat hij aan de knoppen van het geluid. Na een wereldreis van twee jaar op de motor was hij veranderd. ,,Op 3 januari 1993 is hij verdwenen, op een maandag. Helemaal niets heeft hij achtergelaten, geen briefje, niks. Hij is nog steeds vermist. Als je mij vraagt: heb je een leven voor en na de oorlog? Dan zeg ik: nee, ik heb een leven voor en na Piet.” 

Marie Blommaart werd 18 maart 1921 geboren in Lamswaarde.
Tijdens de oorlog was ze koerierster voor het verzet. Op 16 september 1943 werd ze opgepakt. Ze zat gevangen in Kamp Haaren en Kamp Vught. Op 9 mei 1944 werd ze vrijgelaten. In 1948 trouwde ze met Daan Verbraeken uit Boschkapelle. Hij was procuratiehouder bij Morres in Hulst. Ze verhuisden naar Amsterdam-Noord, waar Marie tot 1985 een breiwolwinkel runde. Haar man overleed in 1999. Marie woont nu in Westzaan. De Slag om de Schelde, nu 75 jaar geleden, was een van de grootste operaties tijdens de Tweede Wereldoorlog. Over de slag, die dit jaar groots wordt herdacht, is al heel veel geschreven. De komende maanden volgen wij alles rond de herdenkingen.U kunt alle verhalen lezen via www.pzc.nl/bevrijding

 

Overdracht archief Historische Vereniging


In een eerdere publicatie is al melding gemaakt over het wegvallen van onze archiefruimte. Dat leidde tot het besluit om met het Stadsarchief Zaanstad te gaan samenwerken. Op 18 januari was de officiële overdracht. De materialen waren in december al verhuisd. Maar de handtekeningen die de samenwerking bekrachtigden moesten nog worden gezet. De heer Frans Hoving namens het stadsarchief en Ingrid Jahn en Peter Huisman namens de Historische Vereniging Westzaan tekenden de overeenkomst. Het begin van iets moois? Het stadsarchief biedt een zeer mooie ruimte om aan het werk te gaan met ons archief en de archieven die we overgedragen gekregen hebben. Het is de ruimte maar ook de deskundigheid. Mevrouw Rianne van Diepen-Feld is voor Westzaan het aanspreekpunt voor alles wat we willen weten. Maar, en dat is misschien wel het belangrijkste, het ligt aan onszelf wat voor kwaliteit ons archief krijgt. Tijdens de jaarvergadering is het al gemeld: er ligt een grote klus. Daarom: de vrijdagmorgen wordt werkdag bij het stadsarchief. Als er voldoende mensen zijn doen we dat in twee ploegen, waardoor de vrijwilligers maar een keer in de twee weken aanwezig hoeven te zijn. Op termijn zal de frequentie afnemen. We werken van 9.00 uur tot uiterlijk 12.30 uur. Wie meldt zich aan om mee te helpen? Een keer in de twee weken met een ploeg van 6 tot 8 mensen gezellig aan ons dorpsarchief werken. Dat is toch niet te veel gevraagd. Meld u aan bij Peter Huisman (075-6280 057) of Ingrid Jahn (06-1717 1793). Een e-mail naar secretarishvw@westzaan.nl mag ook. Wees welkom.

Een mooie presentatie Molenaar Kindermeel Historische Vereniging Westzaan

Presentatie werd  gehouden door Neeltje en Otto Bleeker in buurthuis De Kwaker.

Een fantastische presentatie werd door Neeltje en Otto Bleeker verzorgd op de ledenvergadering van de Historische Vereniging Westzaan in buurthuis De Kwaker.  Heel boeiend hoe het bedrijf zich ontwikkelde tot de jaren zeventig van de vorige eeuw.. Vooral hoe de reclamewereld toen werkte.  De opkomst en verval van een sociaal bedrijf in Westzaan.De familie Zwart heeft aan het Zaans Museum een mooie schenking van materiaal overgaan, nu in het museum te bewonderen. 
In de jaren 1910-1913 wordt op de hoek van de Nauernasche Vaart en het Watermolenpad de fabriek gebouwd van de firma P. Molenaar & Co., producent van o.a. Molenaar’s Kindermeel. Een strategische locatie aan de verbindingsweg van de Zaanstreek naar Beverwijk en Haarlem en de vaart.
De fabriek staat afgebeeld op een mooie affiche uit 1913, met een moeder en een gezond kind. In die tijd worden al meer dan 1 miljoen pakjes kindermeel per jaar verkocht. Dat worden er 5 miljoen in 1935 en meer dan 7 miljoen in de vijftiger jaren. Die groei en bloei is te danken aan de voortdurende goede kwaliteit van het product, de vele positieve aanbevelingen van doktoren en verloskundigen, maar ook de goede ervaringen van ouders van jonge kinderen, de heldere reclames en de zeer redelijke prijs.
Een indrukwekkende foto van de directie, de aandeelhouders en het personeel ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum in 1938, maakt duidelijk dat P. Molenaar & Co. niet alleen een familiebedrijf van de aandeelhouders is, maar ook van het personeel. Familienamen komen meermalen voor en er zijn zelfs verschillende generaties bij het bedrijf werkzaam geweest. Het sociale beleid van de firma is algemeen bekend en geroemd: ‘Molenaar & Co. voeren altijd een vooruitstrevend- en sociaal beleid ten aanzien van het personeel.’
Het verhaal begint in 1888, als de zwagers Pieter Molenaar en Gerbrand Swart meel en gerst gaan malen. In hetzelfde jaar vraagt de Westzaanse huisarts Van der Broecke wat rijst te malen, om een papje te maken voor een ziek kindje. Het kind knapt goed op en het kindermeel is geboren.
Als lezers van De Wessaner kunnen het boek tot 15 oktober bestellen voor de intekenprijs van € 17,95 via: www.uitgeverijnoordholland.nl of : bestellen@uitgeverijnoordholland.nl Na 15 oktober 2018 is de prijs van het boek € 22,95.in 1901 een zuigeling, te vroeg geboren en al bijna opgegeven, met kindermeel is ‘gered’, wordt dat via De Telegraaf landelijk nieuws en de naam van het merkartikel Molenaar’s Kindermeel is gevestigd.
Ons boek beschrijft de snelle opkomst, groei en bloei van het familiebedrijf, in de context van de medische en maatschappelijke ontwikkelingen. Tot de jaren zestig van de vorige eeuw is Molenaar’s Kindermeel marktleider, maar er verschijnen concurrenten op de markt met een breder aanbod van voedingsproducten voor peuters en kleuters. Uiteindelijk wordt het bedrijf in 1969 verkocht. De fabriek wordt in 1975 gesloten en afgebroken in 1978.
Eind oktober verschijnt het boek ‘Molenaar’s Kindermeel. Een geschiedenis van het familiebedrijf Molenaar & Co. te Westzaan’. Het is geïllustreerd met historisch beelden reclamemateriaal uit de collectie van de families Swart en Molenaar, het Gemeentearchief Zaanstad, het Zaans Museum en de Vereniging de Zaansche Molen.

Neeltje Bleker-Swart en Otto Bleker

 
 
 

 

 

 

 

De Memorial lichtjes avond in Westzaan werd goed bezocht

zie link naar ZaanTV

De tweede Memorial lichtjes avond op de algemene begraafplaats in Westzaan werd goed bezocht,  ruim 100 bezoekers. De Historische Verenging en de vele medewerkers onderafdelingen vanuit allerlei verenigingen en instellingen van de   Westzaanse gemeenschap kunnen terugkijken op een zeer geslaagde, sfeervolle avond
Ook de belangstelling was groot vanuit de lokale  politiek. Ook burgemeester Jan  Hammning  gaf actie de préséance.

De lichtjesavond is een variant op Allerzielen dat jaarlijks in begin november wordt gevierd.

Burgemeester Jan Hamming interview

Dameskoor Westzaan

Voordracht kunstenaar Giovani Masetti

Dagorkest Zaanstreek Waterland

Gerard Slegers (CDA) en Ingrid Jahn

Dameskoor Westzaan

 

 

Op 2 november organiseert De Historische Vereniging Westzaan voor de tweede keer een “In Memorial” lichtjesavond op de Gemeentelijke begraafplaats aan de Dolphijnstraat te Westzaan. Een bijzondere avond waar de aanwezigen de gelegenheid hebben hun geliefde overledenen te gedenken.

Dit gedenkmoment wordt door vele kerken ingevuld. Door meerderen binnen de Westzaanse Gemeenschap is de wens geuit in ons dorp hier ook invulling aan te geven. De Historische Vereniging Westzaan biedt deze mogelijk wederom, na de succesvolle avond van vorig jaar.

In een met honderden lichtjes sfeervol verlichte omgeving is er dit jaar medewerking van het Dameskoor Westzaan, het Dagorkest Zaanstreek-Waterland en verhalenverteller Giovanni Masetti. Zijn prachtige verhaal wordt opgevolgd met gedichten van onder meer Rick van der Made. De aula zal opengesteld zijn, waarbij de begraafplaatsbeheerder Rob de Witte aanwezig is om al uw vragen te beantwoorden mbt de begraafplaats aan de Dolphijnstraat.

Belangstellenden zijn van harte welkom. Vanaf 18:45 uur verzamelen we ons bij Gallery of Dreams aan de J.J. Allanstraat 283 (tegenover de ingang van de begraafplaats). Parkeergelegenheid is er op de boerenparkeerplaats links naast J.J. Allanstraat 175. Mensen die slecht ter been zijn kunnen op de parkeerplaats bij de begraafplaats parkeren voor 18.45 uur

Iedereen kan bij Gallery of Dreams zelf een kaars meenemen om die na de tocht achter te laten. Om 19.00 uur wordt gestart met de stille tocht met direct aansluitend het programma.

De Historische Vereniging Westzaan biedt u na het programma graag een gratis warme kop koffie, thee, chocomelk of gluhwein aan waarna we u van harte uitnodigen om samen te zitten.